مقاومت NTC نوعی ترمیستور است که با افزایش دما، مقدار مقاومت آن کاهش مییابد. این قطعه برای اندازهگیری و کنترل دما در مدارهای گوشی موبایل استفاده میشود.
وظیفه اصلی NTC، اعلام لحظهای دمای باتری به گوشی است. با بالا رفتن دما، مقدار مقاومت آن کاهش مییابد و این افت، سیگنالی است که پردازنده مدیریت شارژ آن را میخواند.
اگر هنگام شارژ، دمای باتری از حد مجاز عبور کند، افت مقدار NTC باعث میشود گوشی بلافاصله فرمان توقف عملیات شارژ را صادر کند تا از آسیب به سلول باتری جلوگیری شود.
در گوشیهای جدیدتر، حسگرهای مشابه دمای محیط، دمای برد اصلی و دمای CPU را نیز اندازه میگیرند؛ در گوشیهای گیمینگ این پایش برای مدیریت حرارتی حین بازی اهمیت بیشتری دارد.
دمای سنسور تصویر و لنز را رصد میکند تا در ضبط ویدئوی طولانی از نویز حرارتی و افت کیفیت جلوگیری شود.
نزدیک آنتن و تقویتکننده توان قرار دارد تا افزایش دما هنگام تماس یا انتقال داده پرسرعت کنترل شود.
پرمصرفترین قطعه گوشی از نظر حرارتی؛ داده این حسگر مستقیماً به الگوریتم تنظیم فرکانس (throttling) داده میشود.
حیاتیترین نقطه از نظر ایمنی؛ مستقیماً داخل پک باتری قرار دارد. اگر حین شارژ دمای باتری از حد مجاز بگذرد، افت مقدار این مقاومت باعث میشود گوشی بلافاصله شارژ را متوقف کند.
در نزدیکی کانکتور شارژ سریع قرار میگیرد تا از گرم شدن بیشازحد پینها هنگام شارژ سریع جلوگیری شود.
در برخی گوشیها بهجای مقاومت مجزا، حسگر دما مستقیماً داخل چیپ مدیریت باتری و شارژ (PMIC) تعبیه شده و مسیر توان را از نزدیکترین نقطه ممکن به باتری و آیسی شارژ پایش میکند.
نماد NTC معمولاً بهصورت یک مقاومت با علامت دما نمایش داده میشود؛ خط مورب همراه با فلش و نشانهی «t°» نشان میدهد که مقدار مقاومت به دما وابسته است، نه یک مقدار ثابت.
مقاومت NTC با فرمول نمایی بتا محاسبه میشود؛ با بالا رفتن دما، مقاومت بهصورت غیرخطی کاهش مییابد. عدد شبیهسازیشده برای NTC باتری (R25=10kΩ, B=3380K) است — مقادیر واقعی بسته به مدل و باچ تولید متفاوتاند.
اگر دمای باتری از آستانه ایمن عبور کند، شارژر سرعت را کاهش میدهد یا شارژ را کاملاً متوقف میکند.
داده NTC نزدیک AP ورودی الگوریتم Thermal Throttling برای کاهش موقت کلاک CPU/GPU است.
در ضبط طولانی ویدئو، افزایش دمای سنسور میتواند باعث توقف خودکار ضبط برای جلوگیری از آسیب شود.
حسگر نزدیک پورت، دمای کانکتور را هنگام عبور جریان بالا در شارژ سریع پایش میکند.
هر یک از ۶ نقطهی NTC روی برد، علائم خرابی مخصوص به خودش را دارد. در ادامه، نشانههای رایج به تفکیک محل قرارگیری آورده شده است.
اگر NTC نزدیک ماژول دوربین دچار خرابی یا خواندن نادرست شود، ممکن است گوشی بهاشتباه دمای بالا تشخیص دهد و ضبط ویدئوی طولانی را زودتر از موعد متوقف کند؛ یا برعکس، بدون هشدار واقعی، سنسور تصویر بیشازحد داغ شود و نویز/افت کیفیت تصویر ایجاد شود.
خرابی NTC نزدیک تقویتکننده سیگنال (PA) میتواند باعث شود سیستم بهاشتباه دمای بالا تشخیص دهد و توان ارسال آنتن را بدون دلیل واقعی کاهش دهد؛ نتیجه آن افت سرعت اینترنت، ضعیف شدن آنتندهی یا قطعی تماس است.
NTC خراب نزدیک AP میتواند عددی نادرست به سیستم بدهد؛ در یک حالت باعث محدودسازی زودهنگام و غیرضروری کلاک میشود، و در حالت معکوس ممکن است دمای واقعی بالا را گزارش نکند و از فعالشدن محافظت حرارتی واقعی جلوگیری کند.
اگر مقدار خواندهشده خارج از محدوده منطقی باشد، فرمور برای جلوگیری از آسیب باتری دستگاه را خاموش میکند. در بسیاری از موارد، قطع اتصال یا آسیب به همین مقاومت داخل پک باتری، ریشه خطای «باتری شناسایی نشد» در بردهای تعمیراتی است.
معمولاً به دلیل قرائت نادرست دما توسط NTC باتری یا پورت شارژ رخ میدهد؛ سیستم برای احتیاط سرعت شارژ را محدود میکند.
در گوشیهایی که حسگر دما داخل PMIC تعبیه شده، خرابی آن همزمان روی چند سیستم اثر میگذارد: توزیع نادرست جریان بین شارژ، باتری و مصرف داخلی؛ که میتواند باعث افت ناگهانی باتری یا داغشدن غیرمنتظره حین شارژ شود.
مقاومتهای NTC اختصاصی گوشی نیستند و در بسیاری از وسایل الکترونیکی دیگر هم برای کنترل دما استفاده میشوند؛ از جمله آداپتورهای شارژ سریع و پاوربانکها، لپتاپ و شارژر آن، هدفون/ایرباد بیسیم و کیس شارژشان، باتری خودروهای برقی، و حتی لوازم خانگی مثل اتو، سشوار و پلوپز.
در ادامه چند نمونه از بردهای اصلی و فلت شارژ گوشیهای واقعی سامسونگ آورده شده که محل دقیق مقاومتهای NTC روی آنها مشخص شده است.
موقعیت مقاومت NTC روی فلت پورت شارژ، دقیقاً کنار کانکتور USB-C.
شماتیک برد اصلی با چهار نقطه NTC مشخصشده (TH1000, TH4000, TH1001, TH6000).
موقعیت ترمیستور شارژ (TH6000 / TH1001) روی شماتیک و فلت واقعی برد.
دو ویدیوی آموزشی کوتاه در مورد شناخت و بررسی مقاومتهای NTC در گوشیهای موبایل.
فهرست کامل مدلهای سامسونگ که موقعیت و مقدار مقاومت NTC آنها در این پکیج آموزشی پوشش داده شده است.
| سری | مدل | نوع برد |
|---|---|---|
| M | M32 (M326B) | Main NTC |
| M | M62 (M625) | Main NTC |
| S | S20 FE (G781B) | برد شارژ |
| S | S21 Ultra 5G (G998U) | برد شارژ |
| S | S22 Ultra (S908) | برد اصلی |
| S | S23 FE (S711B) | برد شارژ |
| Z | Z Fold 3 (F926B) | Main NTC |
| Z | Z Fold 3 (F926B) | SUB NTC |
| Z | Z Fold 4 (F936B) | Main NTC |
| Z | Z Fold 4 (F936B) | SUB NTC |
| Z | Z Fold 5 (F946B) | Main NTC |
| Z | Z Fold 5 (F946B) | SUB NTC |
برای تهیه این محصول روی دکمه خرید بزنید یا از طریق واتساپ با پشتیبانی در ارتباط باشید.